Bankacı meslektaşlarımdan son dönemlerde şunu çok sık duymaya başladım: Piyasa kötü, bankacılık eski bankacılık değil?

Peki sizce nasıl? Gerçekten de tam olarak öyle mi?

Ülkemizde içerisi veya dışarısı kaynaklı her 10 yılda bir krizler yaşanır. Ama bu krizler gelmeden önce bazı sinyaller verir. Nasıl ki her firma batmadan önce erken uyarı sinyalleri veriyorsa krizler de gelmeden önden öncü göstergeleri gelir. Cari açık, büyüme-işsizlik-enflasyon oranları, kişi başı milli gelir seviyemiz, yoksulluk sınırı, asgari ücret seviyemiz, paramızın yabancı para karşısındaki değer kayıpları vs vs bu öncü göstergeleri saymakla bitmez.

Ülke olarak uzun süreden beri “faiz mi sebep, enflasyon mu sonuç veya enflasyon mu sebep, faiz mi sonuç” sorusunun etrafında debelendik durduk. Bugün benim değinmek istediğim asıl konu enflasyon ve faiz arasındaki gerçek ilişki.

Enflasyonu bir yangın (🔥) gibi düşünün fiyatlar kontrolsüzce yayılır.
Faizi de bir itfaiye hortumu gibi düşünün(🧯). Merkez Bankası yangını söndürmek için faiz (su) sıkar. Amaç, harcamayı/borçlanmayı zorlaştırarak yangının yayılacağı “talep” odunlarını azaltmaktır.

Yangın büyürse (Enflasyon artarsa) → İtfaiye daha güçlü su sıkar (Faiz artar). İtfaiye zayıf su sıkar ise (Düşük/yetersiz faiz) → Yangını kontrol edemez, yangını daha da körükler.

Faizi enflasyonu düşürmek için kullanılan acı bir ilaç gibi de düşünebilirsiniz, yan etkisi: ekonomiyi yavaşlatmak.

Faiz ile enflasyon arasındaki makas açılmamalı en düşük bantta tutulmalıdır. Şuan ülkemizde gösterge faiz %37, enflasyon %30,65 seviyesinde. Eğer faizi aşağı indirmek istiyorsak önce enflasyonu aşağı çekebilmeliyiz. Peki enflasyonu nasıl aşağı çekebilirsiniz? Tabi ki üretime ağırlık vererek. Çünkü üretmediğiniz hiçbir şeyin fiyatını siz belirleyemez kontrol edemezsiniz.

Firmalarda da durum benzer aslında. Kur riskine karşı tedbir almazsanız, zaten ciromuz iyi deyip, nakit akışındaki mevsimsel iniş-çıkışları hiç hesaba katmazsanız, alacak tahsilini iyi yönetemezseniz, doğru stok politikası uygulamazsanız, kazandığınız paraları şirkete değil de özel zevklerinize harcarsanız sizin firmanızın da batışının ilk kıvılcımları ateşlenmiş olur.

Peki ya çözüm ya da önlem ne?
Aslında en kritik nokta şu ki bilançonuzu iyi okuyabilmeli ve iyi yönetebilmelisiniz. Şirketinizin swot unu çok iyi biliyor olmalısınız.